Een werkgever kan de kosten van autoschade in de meeste gevallen niet zomaar verhalen op een werknemer. De Nederlandse wet beschermt werknemers sterk tegen aansprakelijkheid voor schade die zij tijdens de uitvoering van hun werk veroorzaken. Alleen bij opzet of bewuste roekeloosheid kan een werkgever de schade op de werknemer verhalen. De vragen hieronder werken de belangrijkste aspecten van dit onderwerp stap voor stap uit.
Wanneer is een werknemer aansprakelijk voor autoschade?
Een werknemer is aansprakelijk voor autoschade wanneer de schade het gevolg is van opzet of bewuste roekeloosheid. Dit volgt rechtstreeks uit artikel 7:661 van het Burgerlijk Wetboek. Rijdt een werknemer per ongeluk een spiegel eraf tijdens een normale werksituatie, dan is hij of zij in beginsel niet aansprakelijk. Pas als er sprake is van een ernstig verwijt, verschuift de verantwoordelijkheid.
In de praktijk betekent dit dat gewone rijfouten, inschattingsfouten of onoplettendheid tijdens het werk voor rekening van de werkgever komen. De gedachte achter deze bescherming is dat werknemers nu eenmaal risico's lopen tijdens hun werk en dat de werkgever dit risico in principe draagt, bijvoorbeeld via een verzekering.
Aansprakelijkheid van de werknemer ontstaat dus alleen in uitzonderlijke situaties. Denk aan rijden onder invloed, het bewust negeren van duidelijke instructies of het gebruik van een voertuig voor doeleinden die uitdrukkelijk verboden zijn. In zulke gevallen kan de werkgever wél verhaal halen.
Wat zegt de wet over verhaal van schade op werknemers?
Artikel 7:661 van het Burgerlijk Wetboek bepaalt dat een werknemer die bij de uitvoering van zijn werkzaamheden schade veroorzaakt, niet aansprakelijk is tegenover de werkgever, tenzij de schade het gevolg is van zijn opzet of bewuste roekeloosheid. Dit is een dwingendrechtelijke bepaling: werkgever en werknemer kunnen hier in principe niet van afwijken ten nadele van de werknemer.
De wet stelt de lat voor aansprakelijkheid bewust hoog. Dit is bedoeld om werknemers te beschermen: zij moeten hun werk kunnen doen zonder constant te vrezen dat elke kleine fout hen financieel ruïneert. De werkgever heeft bovendien de mogelijkheid om zich te verzekeren tegen dit soort risico's.
Belangrijk is ook dat de wetgever onderscheid maakt tussen schade aan derden en schade aan eigendommen van de werkgever zelf. Bij schade aan derden (bijvoorbeeld een andere auto in het verkeer) kan de werkgever als eigenaar van het voertuig aangesproken worden, waarna hij in specifieke omstandigheden verhaal kan zoeken op de werknemer. Bij schade aan het eigen voertuig van de werkgever geldt dezelfde hoge drempel van opzet of bewuste roekeloosheid.
Welke soorten autoschade kan een werkgever wél verhalen?
Een werkgever kan autoschade verhalen op een werknemer wanneer de schade voortvloeit uit opzet, bewuste roekeloosheid of handelen in strijd met duidelijke afspraken. Concrete voorbeelden zijn: rijden onder invloed van alcohol of drugs, het bewust negeren van een rood licht, of het gebruiken van de auto voor privédoeleinden terwijl dit uitdrukkelijk verboden is.
Andere situaties waarbij verhaal mogelijk is:
- De werknemer heeft de auto gebruikt voor doeleinden die buiten het arbeidscontract of de instructies vallen
- De werknemer heeft aantoonbaar opzettelijk schade veroorzaakt
- Er is sprake van herhaaldelijk roekeloos gedrag waarop de werkgever al eerder heeft gewezen
- De werknemer heeft de schade verzwegen of geprobeerd te verhullen
In al deze gevallen is het voor de werkgever van groot belang om het bewijs goed te documenteren. Zonder duidelijk bewijs van opzet of roekeloosheid is verhaal via de rechter doorgaans niet haalbaar.
Wat is het verschil tussen eigen schuld en bewuste roekeloosheid?
Eigen schuld betekent dat de werknemer een fout heeft gemaakt die bijdraagt aan de schade, maar dit is onvoldoende voor aansprakelijkheid. Bewuste roekeloosheid gaat verder: de werknemer was zich bewust van het gevaar dat zijn gedrag meebracht, maar handelde toch. Dat verschil is juridisch cruciaal bij het verhalen van autoschade op een werknemer.
Een praktisch voorbeeld maakt dit verschil duidelijk. Een werknemer die te snel rijdt en daardoor een bocht mist, heeft mogelijk eigen schuld. Maar als diezelfde werknemer al meerdere keren gewaarschuwd is voor te hard rijden en dit bewust blijft doen, kan er sprake zijn van bewuste roekeloosheid. De rechter kijkt bij bewuste roekeloosheid naar de subjectieve wetenschap van de werknemer: wist hij of zij dat het gevaarlijk was?
In de rechtspraktijk wordt bewuste roekeloosheid zelden aangenomen. Rechters zijn terughoudend, juist omdat de wet werknemers wil beschermen. Dit maakt de drempel voor een werkgever om schade te verhalen in de praktijk hoog.
Mag een werkgever een eigen risico afspreken met een werknemer?
Een werkgever mag niet zomaar een eigen risico bij autoschade contractueel opleggen aan een werknemer. Omdat artikel 7:661 BW dwingend recht is, kan een beding dat de werknemer aansprakelijk stelt voor schade die hij niet opzettelijk of roekeloos heeft veroorzaakt, nietig zijn. Een dergelijk beding is in strijd met de wet en biedt de werkgever geen juridische bescherming.
Er is één uitzondering: als de werknemer zelf een eigenrisicoverzekering heeft afgesloten voor schade met een bedrijfsauto, en dit vrijwillig is overeengekomen, dan kan dit in bepaalde gevallen wél geldig zijn. Maar ook dan gelden beperkingen. De werkgever kan nooit via een simpele arbeidsovereenkomst de wettelijke bescherming van de werknemer omzeilen.
Dit is een wezenlijk verschil met de situatie bij een huurauto. Wanneer een werknemer of bedrijf een voertuig huurt, gelden de huurvoorwaarden van de verhuurder. Bij Van Gent Autoverhuur huren zakelijke klanten volgens de BOVAG-huurvoorwaarden voor verhuurbedrijven. Daarin staat dat de huurder verantwoordelijk is voor het voertuig tijdens de huurperiode en aansprakelijk is tot maximaal het eigen risico dat op het huurcontract staat. Schade boven dat eigen risico wordt gedekt door de verzekering van het voertuig. Het eigen risico kan in veel gevallen worden verlaagd door een aanvullende afkoop bij het huren.
Hoe werkt de verzekering bij schade met een leaseauto of huurauto?
Bij schade met een leaseauto of huurauto is de verzekering van het voertuig leidend. De leasemaatschappij of verhuurder heeft het voertuig verzekerd, en schade wordt in eerste instantie afgewikkeld via die verzekering. De werknemer of huurder is doorgaans aansprakelijk tot het bedrag van het eigen risico dat in het contract staat.
Bij een leaseauto regelt de leaseovereenkomst of het eigen risico bij de werknemer of bij de werkgever ligt. Sommige werkgevers dragen het eigen risico zelf, anderen spreken af dat de werknemer dit betaalt bij schade. Ook hier geldt: een beding waarbij de werknemer meer betaalt dan wettelijk is toegestaan, kan nietig zijn.
Bij een huurauto via een verhuurbedrijf werkt dit anders. De huurder, in dit geval het bedrijf of de werknemer die huurt, is aansprakelijk tot het eigen risico op het contract. Schade door roekeloos gebruik, rijden onder invloed of gebruik in strijd met de huurvoorwaarden wordt niet door de verzekering gedekt. Bovenhoofdse schade of parkeer- en manoeuvreerschade kan onder een verhoogd eigen risico vallen, afhankelijk van de omstandigheden. Bij Van Gent Autoverhuur leggen we voor vertrek samen met de huurder de bestaande schades vast, zodat altijd duidelijk is welke schade al aanwezig was en er geen discussie ontstaat achteraf.
Wat moet een werknemer doen na een ongeluk met een bedrijfsauto?
Na een ongeluk met een bedrijfsauto moet een werknemer direct de werkgever informeren, de schade documenteren en een schadeformulier invullen. Hoe sneller en nauwkeuriger dit gebeurt, hoe beter de afwikkeling verloopt voor alle betrokken partijen. Vertraging of het verzwijgen van schade kan de positie van de werknemer juridisch verzwakken.
Een praktische checklist na een ongeluk met een bedrijfsauto:
- Zorg voor veiligheid: zet de auto veilig neer en schakel de alarmlichten in
- Bel indien nodig de hulpdiensten
- Wissel gegevens uit met de andere betrokkene(n): naam, adres, kenteken en verzekeringsgegevens
- Maak foto's van de schade, de situatie ter plaatse en de voertuigposities
- Vul het Europees schadeformulier in en laat dit ondertekenen door alle betrokkenen
- Meld de schade direct bij de werkgever of, bij een huurauto, bij de verhuurder
- Leg in een eigen verklaring vast hoe het ongeluk is gebeurd
Bij een huurauto geldt bovendien dat de huurder aansprakelijk blijft totdat het voertuig na inlevering door de verhuurder is gecontroleerd. Het is daarom verstandig om bij het inleveren aanwezig te zijn bij de schade-inspectie en eventuele bevindingen schriftelijk te bevestigen.
Twijfelt u als werkgever over de juiste afspraken rondom schade en aansprakelijkheid bij het huren van bedrijfsvoertuigen? Neem gerust contact op met ons team. Wij denken graag met u mee over een oplossing die past bij uw situatie, zodat u zakelijk onderweg bent zonder zorgen.
