Schade tijdens werkgerelateerd rijden door een zorgmedewerker is in de meeste gevallen gedekt door de werkgever, maar dat hangt sterk af van het type voertuig en de omstandigheden van het ongeluk. Als een medewerker rijdt in opdracht van de werkgever en binnen de regels van het werk handelt, draagt de werkgever doorgaans de verantwoordelijkheid voor de schade. De vragen hieronder helpen je precies te begrijpen wanneer die dekking geldt en wanneer niet.
Wat bepaalt of de werkgever aansprakelijk is voor de schade?
De werkgever is aansprakelijk voor schade als de zorgmedewerker de schade heeft veroorzaakt tijdens de uitvoering van zijn of haar werk. Dit betekent dat de medewerker op dat moment reed in opdracht van de werkgever, op een route die direct verband houdt met de werkzaamheden, en zich aan de geldende regels hield. Is aan die voorwaarden voldaan, dan valt de schade onder de werkgeversaansprakelijkheid.
De sleutelterm hier is "in de uitoefening van de werkzaamheden." Een zorgmedewerker die een cliënt bezoekt, collega's vervoert naar een locatie of materiaal ophaalt voor de werkgever, rijdt werkgerelateerd. Maar een omweg voor privédoeleinden, of een rit na werktijd zonder opdracht, valt daar in principe buiten.
Daarnaast speelt gedrag een grote rol. Rijdt de medewerker roekeloos, onder invloed of in strijd met interne afspraken, dan kan de werkgever zich in bepaalde gevallen beroepen op eigen schuld van de medewerker. In de praktijk wordt dit beoordeeld per situatie, waarbij rechters doorgaans kijken naar de mate van verwijtbaarheid.
Welk type voertuig was in gebruik: dienstauto of privéauto?
Het type voertuig bepaalt in grote mate hoe de verantwoordelijkheid voor schade is geregeld. Bij een dienstauto is de werkgever eigenaar van het voertuig en daarmee primair verantwoordelijk voor de verzekering. Bij gebruik van een privéauto voor werkdoeleinden ligt de situatie ingewikkelder, omdat de eigen autoverzekering van de medewerker dan als eerste wordt aangesproken.
Schade met een dienstauto
Een dienstauto is verzekerd door de werkgever. Bij schade tijdens werkgerelateerd rijden wordt de claim ingediend bij de zakelijke verzekering van het voertuig. De medewerker heeft zelf doorgaans geen directe financiële aansprakelijkheid, tenzij sprake is van opzet of grove nalatigheid. Dit geldt ook voor aansprakelijkheid schade dienstauto richting derden: de WAM-verzekering van de werkgever dekt schade aan anderen.
Schade met een privéauto tijdens werk
Rijdt een zorgmedewerker in de eigen auto voor werkdoeleinden, dan is de eigen autoverzekering de eerste lijn van dekking. Veel particuliere autoverzekeringen dekken zakelijk gebruik echter niet standaard. Heeft de medewerker geen zakelijke dekking en ontstaat er schade, dan kan hij of zij zelf opdraaien voor de kosten. Werkgevers die medewerkers regelmatig in eigen auto laten rijden, doen er verstandig aan een zakelijke aanvullende verzekering te regelen of een vergoedingsafspraak te maken die ook dit risico afdekt.
Wat dekt de verzekering van de werkgever bij werkgerelateerde schade?
De verzekering van de werkgever dekt bij werkgerelateerde schade doorgaans de schade aan het voertuig zelf (cascoverzekering), de schade aan derden (WAM-verzekering) en in sommige gevallen ook de schade aan inzittenden. De exacte dekking hangt af van het type polis dat de werkgever heeft afgesloten en of het voertuig volledig casco of alleen WA verzekerd is.
Een WA-verzekering is wettelijk verplicht en dekt schade die de medewerker toebrengt aan anderen: andere voertuigen, personen of eigendommen. Schade aan het eigen voertuig van de werkgever valt hier niet onder. Daarvoor is een WA+ of volledig cascopolis nodig.
Werkgevers in de zorgsector die medewerkers regelmatig laten rijden, kiezen vaak voor een zakelijk wagenpark met volledige cascoverzekering. Zo zijn zowel de voertuigen als de medewerkers goed beschermd bij werkgerelateerde incidenten. De autoverzekering voor een zorgmedewerker op het werk is dan geregeld via de werkgever, niet via de medewerker zelf.
Wat als de zorgmedewerker zelf schuld heeft aan het ongeluk?
Als de zorgmedewerker zelf schuld heeft aan het ongeluk, betekent dat niet automatisch dat hij of zij de schade zelf moet betalen. Volgens het Nederlandse arbeidsrecht is een werknemer alleen persoonlijk aansprakelijk als sprake is van opzet of bewuste roekeloosheid. Gewone rijfouten, ook als die tot schade leiden, vallen doorgaans onder de risicosfeer van de werkgever.
Dit principe beschermt medewerkers in de praktijk goed. Een zorgmedewerker die bij het achteruitrijden een paal raakt, of die door een momentje van onoplettendheid een aanrijding veroorzaakt, hoeft in de meeste gevallen niet zelf de rekening te betalen. De werkgever kan de schade verhalen op de verzekering.
Uitzonderingen bestaan wel. Rijdt de medewerker terwijl hij weet dat het voertuig niet rijklaar is, of handelt hij bewust in strijd met duidelijke instructies, dan kan de werkgever een deel van de schade op hem verhalen. In ernstige gevallen, zoals rijden onder invloed, kan de verzekeraar de uitkering weigeren en de werkgever de kosten doorleggen aan de medewerker.
Wanneer moet de zorgmedewerker zelf een claim indienen?
Een zorgmedewerker moet zelf een claim indienen als hij of zij de schade heeft veroorzaakt met een privéauto die niet zakelijk verzekerd is, of als de schade plaatsvond buiten de werkgerelateerde context. In dat geval is de eigen autoverzekering de aangewezen weg, en draagt de medewerker zelf het eigen risico.
Ook als de werkgever de aansprakelijkheid betwist, bijvoorbeeld omdat de rit niet als werkgerelateerd wordt erkend, kan de medewerker genoodzaakt zijn zelf stappen te ondernemen. Dit kan via de eigen verzekering, of via een juridische procedure als de medewerker vindt dat de werkgever ten onrechte aansprakelijkheid afwijst.
Een ander geval is schade aan het eigen voertuig van de medewerker, veroorzaakt door een derde tijdens een werkrit. Daarvoor kan de medewerker de veroorzaker aansprakelijk stellen, of de eigen allriskverzekering aanspreken als de derde onbekend of onverzekerd is.
Hoe kunnen zorgwerkgevers schaderisico's beter afdekken?
Zorgwerkgevers kunnen schaderisico's beter afdekken door duidelijk rijbeleid te voeren, voertuigen goed te verzekeren en medewerkers te informeren over hun verantwoordelijkheden. Een combinatie van preventieve maatregelen en goede verzekeringsdekking verkleint zowel de financiële als de juridische risico's voor alle betrokken partijen.
Praktische stappen die zorgwerkgevers kunnen nemen:
- Stel een helder rijbeleid op met afspraken over toegestane routes, gebruik van voertuigen en wat te doen bij schade
- Kies voor volledig casco verzekerde voertuigen zodat schade in vrijwel alle situaties gedekt is
- Leg bij uitgifte van een voertuig de staat vast, zodat bij inleveren direct duidelijk is welke schade nieuw is
- Bied medewerkers een aanvullende dekking aan als zij structureel in eigen auto rijden voor het werk
- Train medewerkers in veilig rijgedrag, zeker als zij dagelijks veel kilometers maken voor cliëntbezoeken
Een andere praktische optie is het werken met een betrouwbare verhuurpartner voor zakelijke mobiliteit. Door voertuigen te huren in plaats van zelf te bezitten, verschuift een deel van het beheer en de verantwoordelijkheid naar de verhuurder. Wij bieden zakelijke verhuuroplossingen waarbij duidelijke afspraken over aansprakelijkheid en verzekering standaard zijn, gebaseerd op de BOVAG huurvoorwaarden. Zo weet u als werkgever precies waar u aan toe bent.
Heeft u vragen over hoe u als zorgwerkgever uw mobiliteit en schaderisico's beter kunt organiseren? Neem gerust contact met ons op. We denken graag met u mee over een passende oplossing.
